Hoa sữa.

Sáng nay, đi làm, gặp người than phiền về hoa sữa, nên có đôi dòng. Hoa sữa tên khoa học: Alstonia scholaris , còn có tên khác: cây mò cua, cây vú trâu(?); thuộc loại thân mộc nhiệt đới, dễ trồng; cây mọc tự nhiên ở nam Á, đông nam Á trong đó có Việt Nam.

Hình như (?) được nguòi Pháp trồng lác đác ở một vài con đường ở Hà Nội đầu thế kỷ 20. Cây ra hoa vào thu, giữa tiết trời se lạnh, nắng ốm, mây trời lãng đãng, thoảng một tí nồng nàn; hoa sữa được những “tâm hồn treo ngược trên cành cây” gọi là “nàng thơ” của trời thu Hà Nội!

Khu vực Quảng Nam Đà Nẵng (cũ), trước 1975, hầu như chưa thấy hoa sữa, mặc dù các nhà thực vật học có thu đươc mẫu hoa sữa vào 5/1927 tại Tourane (Đà Nẵng ngày nay).

1978, nhạc sĩ Hồng Đăng viết bài Hoa Sữa (theo đơn đặt hàng) làm nhạc nền cho phim: “Hà nội mùa chim làm tổ” của cố đạo diễn Đức Hoàn. Điều thú vị là nhạc sĩ viết theo lời kể của bạn bè chớ chưa một lần thấy/ ngửi mùi hoa sữa!

“Em vẫn từng đợi anh như hoa từng đợi nắng. Như gió tìm rặng phi lao, như trời cao mong mây trắng". Đáp lại, chàng “thỏn thẻn”: "Anh vẫn từng đợi em trên những chặng đường quen, tiếng hát ai xao động, thoáng mùi hoa êm đềm". Nhịp điệu chậm rãi, ca từ nhẹ nhàng thanh thoát; người nghe, người hát cảm giác bâng khuâng, nhớ nhung, hoang hoải.

Hoa sữa như nhân chứng cho tình yêu đôi lứa: "Kỷ niệm ngày xưa vẫn còn đâu đó, những bạn bè chung, những con đường nhỏ. Hoa sữa vẫn ngọt ngào đầu phố đêm đêm. Có lẽ nào anh lại quên em". Bài hát ngắn, vỏn vẹn mấy câu nhưng hát lên nghe vấn vương hoài niệm với nỗi buồn man mác! Hai câu kết: "Có lẽ nào anh lại quên em? Có lẽ nào em lại xa anh?" đã làm day dứt bao nguòi yêu nhau nhưng mộng ước không thành (ở đời số này nhiều lắm)!

Thập niên 1980s, cs Nhã Phương làm mưa làm gió nhạc phẩm ở trời Nam; bài hát lan xa đến độ tỉnh huyện nào cũng thi nhau trồng hoa sữa; đúng ra Cục cây trồng nên cấp bằng khen cho ns Hồng Đăng về vụ nhân giống này mới phải đạo!

Tam kỳ, từ dạo ấy, đặc biệt con đường Huỳnh Thúc Kháng ngập tràn hoa sữa. Ở cái xứ chỉ có mưa và nắng này, hương hoa sữa như lời nhắc  cho ai đó có một mùa thu đang len lén đi về. Một hai cây thì đúng là: “  ngọt ngào đầu phố đêm đêm”, hương hoa sữa có sự pha trộn giữa Ngọc lan và Sử quân tử; nhưng đậm đà hơn và nếu nhiều quá thì thành ngột ngạt! Sự khó chịu đến mức người dân đòi kiện cây hoa sữa và cuói cùng “bỏ thì thương, vương thì tội” cũng đành ngậm ngùi chặt bỏ. Hoa sữa thêm một lần thầm nhắc: tình yêu chỉ có ngọt ngào không nên ngột ngạt!

Thu về, nơi đây, không có “cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ”(TCS), khống có “ gió thổi mùa thu hương cốm mới.../ những phố dài xao xác hơi may” (NĐT). Thôi thì cũng nên nhẹ nhàng với vài cây hoa sữa, lấy chút hương mà xênh xang múa mép với đời!